Hleð...
Getur Argentína varið titilinn? Þetta er stærsta spurning HM 2026 og riðill J er fyrsta prófið. Verndandi heimsmeistarar koma á mótið sem óumdeild uppáhalds — Lionel Messi, Julián Álvarez og Rodrigo De Paul leiða lið sem hefur ekki tapað á stórmóti síðan 2019. En riðillinn er ekki alveg eins auðveldur og hann lítur út. Alsír hefur sterka fótboltahefð og söguleg tengsl við Frakkaland sem gera liðið ástríðufullt. Austurríki var eitt besta lið EM 2024 og Jórdanía komst í úrslit Asíubikarsins 2023. Fjögur lið, fjórar ólíkar sögur.
Liðin í riðli J — Yfirlit
Argentína
Argentína vann heimsmeistarakeppnina 2022 í Katar og Copa América 2024 í Bandaríkjunum — tvö stór mót í röð sem stöðfesta liðið sem besta fótboltalandið í heiminum á þessari stundu. Lionel Messi er 39 ára á HM 2026 og spurningin er hvort hann spilar yfir höfuð. Ef hann gerir það er hann enn einn af mestu fótboltaleikmönnum sögunnar þótt hraðinn sé hægari og líkaminn eldri. Julián Álvarez frá Atlético Madrid hefur tekið yfir sem aðalmarkaskorari og er einn af bestu framherjum heims. Enzo Fernández frá Chelsea stýrir miðjunni og Lisandro Martínez er klettfastur í vörninni.
Þjálfarinn Lionel Scaloni hefur byggt lið sem er bæði tæknilega framúrskarandi og andlega sterkt — samheldnin innan hópsins er orðin að vopni. Argentínskt liðið tapar ekki stórum leikjum — síðasta tapið á stórmóti var á Copa América 2019 gegn Brasilíu. Síðan þá hefur liðið unnið Copa América 2021, heimsmeistarakeppnina 2022 og Copa América 2024 — þrjú stórmót í röð sem er nánast fordæmalaus sigurganga í nútímafótbolta. Veikleikinn er aldur — nokkrir lykilmenn eru á niðurleið og spurningin er hvort nýja kynslóðin getur haldið stöðunni. Emiliano Martínez í markinu er enn á toppnum en Nicolás Otamendi í vörninni er 38 ára og skiptir ekki jafnhratt og áður.
Stuðlarnir gefa Argentínu um 1.05 fyrir framgang (95% líkur) og um 1.30 fyrir riðlasigur — lægstu stuðlar allra liða í öllum riðlum mótsinns. Ekkert verðmæti er í þeim stuðlum fyrir veðhöfenda. Áhugaverðara er að skoða hversu mörg mörk Argentína skorar — liðið hefur skorað 2.3 mörk á leik í meðaltali á stórmótum síðan 2021 og yfir/undir markamarkaðir á leikjum Argentínu geta gefið betri möguleika en framgangs- eða riðlasigursstuðlar.
Alsír
Alsír vann Afríkubikarinn 2019 og hefur sterka fótboltahefð — landið er eitt af farsælustu í Afríku og hefur spilað á fjórum heimsmeistarakeppnum. Á HM 2014 komst Alsír í 16-liða úrslit þar sem Þýskaland sigraði eftir framlengdan leik. Liðið er byggt á leikmönnum sem spila í frönskum og evrópskum deildum — ligue 1 er nokkurs konar „heimadeild“ fyrir alsírska leikmenn vegna sögulegra og menningarlegra tengsla milli Alsír og Frakklands. Riyad Mahrez er þekktasti leikmaðurinn en er orðinn eldri og spurningin er hvort hann spilar á HM 2026. Nýja kynslóðin með Amine Gouiri og Ismaël Bennacer bætir gæðum og reynslu.
Alsír spilar tæknilegan fótbolta með sterkri bollameðferð og snöggum árásum. Liðið er vel skipulagt og hefur getu til að halda jöfnu gegn stórum andstæðingum — á HM 2014 þurfti Þýskaland framlengdan leik til að sigra Alsír í 16-liða úrslitum og André Schürrle markið í 120. mínútu var eitt nánasta sem Alsír hefur komist árangri á HM. Veikleikinn er í vörninni sem hefur verið óstöðug — á undankeppninni hleypti Alsír inn of mörgum mörkum á lykilstundum. Nýr þjálfari hefur reynt að laga varnarstyrkinn en niðurstöðurnar eru misgóðar. Stuðlarnir gefa Alsír um 4.50 fyrir framgang (22%) sem ég tel vera nálægt sanngjarnri verðlagningu. Ef Alsír sigrar Jórdaníu og tekur jafntefli við Austurríki er þriðja sæti möguleiki — og í nýja sniðinu getur þriðja sæti dugað ef stigafjöldinn er nógu hár.
Austurríki
Austurríki var ein af óvæntu sögum EM 2024 í Þýskalandi þar sem liðið komst úr riðli með stigamet og sigraði bæði Holland og Pólland. Ralf Rangnick þjálfarinn hefur innleitt hraðan þrýstingsfótbolta sem er afar árangursríkur gegn liðum sem vilja hafa bollaeign. Marcel Sabitzer frá Borussia Dortmund er hjarta liðsins, Christoph Baumgartner bætir skapandi gáfu og David Alaba — ef hann er heilbrigður eftir meiðslaáfall — er heimsklassa leikmaður í vörninni. Stuðlarnir gefa Austurríki um 2.40 fyrir framgang (42%) sem er sanngjarnt miðað við gæðin á EM 2024.
Í riðli J er Austurríki líklega annað sterkasta liðið á bak við Argentínu og á raunhæft markmið um annað sæti. Þrýstingsleikurinn sem Rangnick hefur innleitt er afar áhrifaríkur gegn liðum sem vilja spila opið — og bæði Alsír og Jórdanía spila fremur opinn fótbolta. Gegn Argentínu verður erfiðara þar sem Scaloni-liðið er vant slíkum aðferðum og hefur taktískan sveigjaleika til að laga sig. Veikleikinn er í markinu þar sem Austurríki hefur átt í erfiðleikum með að finna áreiðanlegan markmann á stórmótum.
Jórdanía
Jórdanía kemur á sína fyrstu heimsmeistarakeppni og er ein af nýju sögum mótsinns. Landið komst í úrslit Asíubikarsins 2023 — óvænt afrek sem sýndi hversu mikið jórdanskt fótbolti hefur þróast. Liðið reiðir sig á skipulag og samheldni frekar en einstaklingstalent. Moussa Al-Tamari er skapandi krafturinn og Yazan Al-Naimat bætir markahættu. Þjálfarinn hefur byggt lið sem er erfitt viðureignar vegna skipulagsins — Jórdanía leyfir fá skot á markið og nýtir fastaspyrnur af slægð.
Gæðamunurinn á Jórdaníu og Argentínu er gríðarlegur en gegn Alsír og jafnvel Austurríki getur Jórdanía verið erfiður andstæðingur. Á Asíubikarnum 2023 sigraði Jórdanía Suður-Kóreu og Ástralíu á leið sinni í úrslit — tveimur liðum sem eru á hærra stigi en Jórdanía á pappír. Sú reynsla sýnir lið sem getur risið á réttum degi og í riðlaleik þar sem einn leikur ræður öllu er slíkur hæfileiki verðmætur. Stuðlarnir gefa Jórdaníu um 15.00+ fyrir framgang (7%) — en þátttakan sjálf er áfangi sem landið getur verið stolt af og hvert mark verður hátíðarstund í Amman.
Stuðlar — Framgangur úr riðli J
Argentína 1.05 (95%), Austurríki 2.40 (42%), Alsír 4.50 (22%), Jórdanía 15.00+ (7%). Riðill J er skýr: Argentína kemst áfram og annað sætið er barátta Austurríki og Alsír. Verðmætastuðullinn er Alsír á 4.50 — liðið er vanmetið vegna sögulegrar tilhneigingar þar sem afrísk lið fá lægri stuðla en gæðin réttlæta. Ef Alsír sigrar Jórdaníu og tekur jafntefli við Austurríki er framgangur raunhæfur.
Austurríki á 2.40 er líka athyglisvert en ekki sérlega verðmætt — liðið er réttilega metið sem annað sterkasta í riðlinum og stuðullinn endurspeglar það. Til samanburðar: ef Austurríki væri í riðli með Frakklandi eða Spáni væri stuðullinn líklega hærri (um 3.00) vegna harðari samkeppni um annað sæti. Í riðli J er leiðin greið ef Austurríki sigrar Alsír og Jórdaníu — og ég gef þeirri sviðsmynd um 35% líkur. Jórdanía á 15.00+ er ekki verðmætt nema sem hluti af „krakkalausum“ veðmálum þar sem lítil upphæð er sett á afar ólíklega niðurstöðu.
Dagskrá riðils J — Leikir og tímasetningar
Riðill J spilar leiki sína á austanhafs- eða miðsvæði Bandaríkjanna. Argentína mun líklega fá bestu sjónvarpstímana — liðið er eitt af mest áhorfnu á HM og FIFA veit það. Fyrsti leikdagur er um 15.–16. júní og lokaúmferðin fer fram samtímis um 25.–26. júní. Argentína mætir líklega Jórdaníu í fyrsta leiknum og Austurríki tekur á Alsír — sem er einn stærsti leikur fyrstu umferðar.
Fyrir íslenska áhorfendur eru leikir Argentínu alltaf áhugaverðir — Messi á HM, ef þetta er síðasta mótið hans, er fótboltasögulegur atburður sem enginn vill missa af. Leikir á austanhafssvæðinu eru á þægilegum tímum: klukkan 19:00 til 01:00 íslensku. Ef leikir fara hins vegar fram á miðsvæðinu (t.d. Dallas eða Houston) bætist ein klukkustund við og kvöldleikir geta verið klukkan 02:00 íslensku sem er seint en ásættanlegt fyrir stóra leiki. Ég ráðlegg að skipuleggja kvöldin fyrirfram — sérstaklega ef Austurríki gegn Alsír er á dagskránni á sama degi og Argentína gegn Jórdaníu, þá verða tveir áhugaverðir leikir á stuttu tímabili.
Lykilleikir og sviðsmyndir
Leikurinn sem ræður riðlinum er Austurríki gegn Alsír. Ég flokka hann sem einn mikilvægasta leik fyrstu umferðarinnar á öllu mótinu vegna þess hversu mikil áhrif niðurstaðan hefur á framgangslíkur. Ef Austurríki sigrar Alsír og sigrar síðan Jórdaníu í annarri umferð er framgangur tryggður áður en lokaúmferð hefst — og þá gæti Austurríki hvílt lykilmenn gegn Argentínu sem breytir stuðlum á þeim leik verulega.
Sviðsmyndin þar sem Alsír sigrar Austurríki er mun áhugaverðari frá veðmálasjónarhorni. Þá þarf Austurríki að vinna Jórdaníu og taka stig af Argentínu — erfið en ekki ómöguleg leið. Alsír gæti þá sigrað Jórdaníu og tryggt annað sæti með sex stigum. Jafntefli í Austurríki-Alsír leiknum er sviðsmyndin sem heldur riðlinum opnum lengst — þá þurfa bæði lið stig í eftirstandandi leikjum og Jórdanía fær tækifæri til að trufla.
Argentína gegn Jórdanía er leikurinn sem gæti orðið sögulegur — ef Jórdanía tekst að skora mark gegn verndandi meisturum verður það einn af stóru stundunum á mótinu. Á Asíubikarnum 2023 sýndi Jórdanía að liðið getur skorað gegn sterkum andstæðingum og jafnvel þótt tap sé líklegt getur eitt mark verið nóg til að gera leikinn spennandi. Messi gegn jórdönsku varnarliðinu er einnig leikur sem milljónir munu horfa á — ef þetta er síðasti leikur Messi á HM er sérhver augnablik sögulegur.
Spá — Argentína gengur áfram en annað sætið er opin keppni
Argentína 1. með níu stig. Ég gef verndandi meisturum 95% líkur á framgangi og 80% líkur á riðlasigri. Liðið mun líklega sigra alla þrjá leikina — Scaloni hvílir sjaldan lykilmenn í riðlaleikjum vegna þess að hann vill halda samheldninni og rythma liðsins. Annað sætið er áhugaverðara: Austurríki á 50% líkur, Alsír á 30% og Jórdanía á 5%. Ef Austurríki sigrar Alsír í beinu leikjum er annað sæti nánast tryggt. Ef Alsír sigrar opnast riðillinn og þriðja sæti verður barátta — þar sem jafnvel Jórdanía gæti lent í þriðja sæti þótt framgangur sem þriðja-sæta lið sé ólíklegur.
Einn þáttur sem margir veðhöfundar missa af er áhrif Argentínu á aðra leiki riðilsins. Ef Argentína sigrar bæði Alsír og Jórdaníu í fyrstu tveimur umferðunum er lokaúmferð leikurinn Argentína gegn Austurríki líklega merkingarlaus fyrir Argentínu (sem er þegar komin áfram). Í slíkri atburðarás gæti Scaloni hvílt nokkra lykilmenn — og þá er Austurríki á móti veikara útgáfu af Argentínu. Þetta hefur áhrif á stuðla í lokaúmferðarleikjum og veðhöfundar sem taka tillit til þess geta fundið virðisaukningu.
Fyrir heildaryfirlit yfir alla riðla HM 2026 er riðill J dæmi um riðil þar sem einn risastór uppáhaldur er á móti þremur mismunandi veikari liðum. Veðmálavirðið er á annað sætinu þar sem Austurríki og Alsír eru á mismunandi stuðlum en á svipuðu gæðastigi. Riðillinn er ekki dauðariðill en býður upp á áhugaverðar sviðsmyndir — sérstaklega ef Alsír getur endurtekið sýninguna frá HM 2014.