Hleð...
Ísland sigraði England 2–1 á EM 2016 í Nice og þessi leikur breyttist öllu. Sá sigur er enn eitt af sterkustu minningum íslensks fótbolta og þegar England kemur á HM 2026 mun sú minningu fylgja okkur. Í riðli L mætir England þremur liðum sem öll hafa sögu á heimsmeistarakeppnum: Króatía sem komst í úrslit 2018, Gana sem komst í fjórðungsúrslit 2010 og Panama sem spilaði á HM 2018. Þetta er riðill þar sem England er stór uppáhaldur en þar sem Króatía getur verið raunveruleg ógn.
Liðin í riðli L — Yfirlit
England
England hefur ekki unnið heimsmeistarakeppni síðan 1966 — sextíu ára bið sem hangir yfir enskum fótbolta eins og ský. Á undanförnum árum hefur liðið þó komist nær en nokkru sinni: undanúrslit á EM 2020, fjórðungsúrslit á HM 2022 og úrslit á EM 2024 þar sem Spánn sigraði. Jude Bellingham frá Real Madrid er ný stjarna liðsins — 23 ára miðjumaður sem spilar eins og hann hafi verið á efsta stigi í áratug. Bukayo Saka frá Arsenal er markahættulegur víngmaður, Declan Rice stýrir varnandi miðju og Phil Foden bætir skapandi gáfu. Nýr þjálfari hefur tekið við eftir Gareth Southgate og markmiðið er skýrt: vinna loksins titil.
Veikleikinn hefur verið í sóknarleik þar sem England á erfitt með að brjóta niður skipulagðar varnir — á EM 2024 skoraði liðið aðeins sjö mörk á sjö leikjum þrátt fyrir gríðarlega dýpt í sókn. Stuðlarnir gefa England um 1.12 fyrir framgang (89%) og um 1.40 fyrir riðlasigur. Riðill L er þægilegur fyrir England á pappír — en söguleg gögn sýna að enska liðið á það til að eiga í erfiðleikum í riðlum áður en það „vaknar“ í úrslitakeppni. Á HM 2022 tapaði England Frakklandi í fjórðungsúrslitum og á EM 2024 tapaði Spáni í úrslitum — bæði skiptin eftir að hafa átt í erfiðleikum í riðlinum. Ef England byrjar hægt í riðli L gæti Króatía gripið tækifærið eins og á HM 2018.
Króatía
Króatía komst í úrslit á HM 2018 og í undanúrslit á HM 2022 — tvær bestu útkomurnar í sögu landsins. Luka Modrić er enn í liðinu en er 41 árs og spurningin er hvort líkaminn endist heilt mót. Nýja kynslóðin er talentuð: Joško Gvardiol frá Manchester City er einn af bestu stoppurum heims, Lovro Majer bætir skapandi gáfu og Andrej Kramarić er reynsluríkur framherji. Þjálfarinn Zlatko Dalić hefur byggt lið sem blandar saman reynslu og æsku á skilvirkan hátt.
Króatía spilar possession-fótbolta sem er byggður á miðjustyrk og tæknilegu yfirvaldi. Veikleikinn er í hliðum og á bak þar sem hraðir framherjar geta skapað trassí. Gegn England þar sem Saka og Foden eru afar hraðir gæti þetta verið vandamál. Stuðlarnir gefa Króatíu um 2.20 fyrir framgang (45%) sem er sanngjarnt — liðið hefur stórmótareynslu sem fá önnur geta jafnast á við. Króatía er stærsta ógnin gegn England í riðlinum og beini leikurinn gæti verið einn af bestu leikjum mótsinns.
Gana
Gana hefur spilað á fjórum heimsmeistarakeppnum og komst í fjórðungsúrslit á HM 2010 í Suður-Afríku — þar sem Asamoah Gyan missti vítaspyrnu á lokamínútum gegn Úrúgvæ sem hefði sent fyrsta afríska liðið í undanúrslit. Sú stund er enn ein sársaukafullasta í sögu afríksks fótbolta. Ganska liðið hefur blöndu af leikmönnum frá evrópskum deildum: Thomas Partey frá Arsenal er miðjumaðurinn sem stýrir leiknum, Mohammed Kudus frá West Ham er skapandi kraftur og Inaki Williams bætir markahættu. Veikleikinn er ósamkvæmni — Gana getur spilað frábæran fótbolta í einum leik og hrunið í þeim næsta.
Stuðlarnir gefa Gana um 5.00 fyrir framgang (20%) sem ég tel vera vanmetingu. Gana hefur leikmenn af heimsklassa á lykilstöðum — Partey og Kudus eru báðir í efstu deild Englands — og í riðlaleikjum þar sem einn leikmaður getur ráðið úrslitum er slíkur styrkur verðmætur. Ef Gana sigrar Panama og tekur jafntefli við Króatíu er þriðja sæti möguleiki. Í 48-liða sniðinu þar sem átta bestu þriðju-sæta liðin komast áfram geta fjögur stig dugað og Gana á raunverulega möguleika á þeim stigafjölda.
Panama
Panama spilaði á sinni fyrstu heimsmeistarakeppni 2018 í Rússlandi þar sem liðið tapaði öllum þremur leikjum en naut hverrar stundu. Markið sem Baloy skoraði gegn England — fyrsta mark Panamabúa á heimsmeistarakeppni — var eins og landssigur og allt landið fagnaði eins og um titil væri að ræða. Þátttaka á HM 2026 er annað sinnið og vonin er stærri. Liðið reiðir sig á líkamlegan styrk og harðan varnarfótbolta sem getur gert alla leiki erfiða. Stuðlarnir gefa Panama minna en 10% líkur á framgangi — liðið er útskykkja riðilsins en getur truflað og tekið stig af stærri liðum ef allt gengur vel á réttum degi.
Lykilleikir og sviðsmyndir
England gegn Króatía er endurtekning á undanúrslitum HM 2018 þar sem Króatía sigraði 2–1 eftir framlengdan leik — og á riðlaleik EM 2020 þar sem England vann 1–0 á Wembley. Þessi tveir leikir sýna hversu jafnt þetta samband er. Á HM 2026 mætast þeir aftur og stuðlarnir munu endurspegla söguleg gögn: England er uppáhaldur en Króatía er aldrei útskykkja. Ég spái 1–1 jafntefli í þeim leik sem myndi gagnast báðum liðum og halda riðlinum opnum fram á lokaúmferð.
Gana gegn Króatía er annar lykilleikur. Ef Gana sigrar Króatíu er riðillinn strax opinn og England þarf ekki einu sinni að vinna Króatíu til að tryggja framgang. Þessi sviðsmynd er ólíkleg (ég gef henni um 20% líkur) en ef hún verður að veruleika verður riðill L einn spennulegasti riðill mótsinns. Gana á þeim degi sem Thomas Partey og Mohammed Kudus eru bæði í toppformi getur sigrað hvern sem er — og Króatía hefur sýnt á undanförnum árum að liðið er viðkvæmara en áður, sérstaklega þegar Modrić hefur ekki sinn besta dag.
Panama gegn England verður líklega fyrsti leikur riðilsins og stuðlarnir á England verða mjög lágir — líklega undir 1.15 á enska liðið. Ekkert verðmæti er í þeim stuðlum. En handicap-markaðurinn er áhugaverðari: ef England sigrar 3–0 eða meira er handicap-stuðullinn á England −2.5 oft um 2.00 sem gæti verið verðmætt ef enska liðið fer af stað í fullum krafti. Panama gegn Gana er leikur sem ræður fjórða sæti og gæti verið skemmtilegur fótbolti — tveir andstæðingar sem hafa ekkert að tapa.
Stuðlar — Framgangur úr riðli L
England 1.12 (89%), Króatía 2.20 (45%), Gana 5.00 (20%), Panama 12.00+ (8%). Riðill L er tvískiptur á svipaðan hátt og margir aðrir: einn stór uppáhaldur og ein raunveruleg ógn. Verðmætastuðullinn er Gana á 5.00 — afrísk lið eru vanmetin og Thomas Partey getur ráðið úrslitum á miðjunni. Króatía til riðlasigurs á um 5.50 er líka áhugavert ef veðhöfundinn telur Modrić og Gvardiol geta sigrað England. Á HM 2018 gerði Króatía einmitt það — og söguleg gögn sýna að Króatía er eitt af erfiðustu liðum heims á stórmótum.
Dagskrá riðils L — Leikir og tímasetningar
Riðill L spilar leiki á austanhafs- eða miðsvæðinu. Fyrsti leikdagur er um 17.–18. júní. England mætir líklega Panama og Króatía tekur á Gana. Lykilleikur riðilsins er England gegn Króatía — endurtekning á undanúrslitum HM 2018 þar sem Króatía sigraði 2–1 eftir framlengdan leik. Lokaúmferðin fer fram samtímis um 27.–28. júní. Fyrir íslenska áhorfendur sem muna eftir 2–1 sigrinum á EM 2016 er England alltaf sérstakur andstæðingur. Leikir eru á þægilegum tímum ef þeir fara fram á austanhafssvæðinu — 19:00 til 01:00 íslensku.
Spá — England gengur áfram en Króatía er ógn
Mín spá: England 1. með 7 stig, Króatía 2. með 6 stig, Gana 3. með 3 stig, Panama 4. með 0 stig. Ég gef England 90% líkur á framgangi og Króatíu 50%. Lykilspurningin er hvort England getur loksins komist yfir sextíu ára hömluna og unnið titil — riðill L er auðveldasti riðillinn sem England hefði getað fengið og þrýstingurinn er á liðinu til að standa sig. Ef England fellur í riðlinum verður það talið eitt stærsta áfall í sögu ensks fótbolta.
Króatía á 50% líkur á framgangi vegna stórmótareynslunnar og gæða liðsins. En Modrić er 41 árs og ef hann verður meiðdur eða er ekki í toppformi gæti Króatía tapað lykilleikjum sem liðið hefði annars unnið. Ég gef Gana 20% líkur á framgangi sem þriðja-sæta lið — og ef afríkumeistaramótið 2025 gefur okkur vísbendingar um styrk Gana gæti ég hækkað þær líkur. Panama er útskykkjan en ég vænti þess að sjá lið sem spilar af stolt og gefur aldrei upp — eins og á HM 2018.
Fyrir yfirsýn yfir alla riðla HM 2026 er riðill L góður viðmiðunarpunktur: einn stór uppáhaldur, einn sterkur mótherji og tveir aðrir sem hafa möguleika á trassí en ólíklega framgangi. Riðillinn minnir á riðil D (Bandaríkin, Paragvæ, Ástralía, Tyrkland) í uppbyggingunni en er líklega erfiðari vegna gæða Króatíu.