Hleð...
Tvö gestgjafalönd í sama riðli — það hefur aldrei gerst áður á heimsmeistarakeppni. Kanada spilar á heimavelli og Katar er fyrrverandi gestgjafaland sem hélt mótið 2022. Þegar ég sá riðlaskipunina fyrst fannst mér þetta vera einn áhugaverðasti riðillinn í mótinu einmitt vegna þeirrar dýnamíku. Kanada með heimilisþóknun, Sviss með svissneskri nákvæmni, Katar með reynslu frá eigin HM og Bosnía með evrópskum hraða. Þetta er riðill þar sem reynsla á stórmótum gæti skipt höfuðmáli — Sviss og Katar hafa bæði spilað á mörgum stórmótum á síðasta áratugnum á meðan Kanada og Bosnía hafa takmarkaðri reynslu á þessu stigi.
Stuðlar — Framgangur úr riðli B
Ég byrja á stuðlunum af ástæðu — í riðli B segja þeir einstaka sögu. Sviss er stærsti uppáhaldurinn með stuðulinn um 1.35 fyrir framgang, sem samsvarar um 74% líkum. Kanada er á 1.65 (61%) og Katar á 4.00 (25%). Bosnía og Hersegóvína er á 3.50 (29%). Þetta er einn jafnasti riðill mótsinns ef við tökum burt Sviss — munurinn á milli Kanada, Katar og Bosníu er þröngur og veðmálamarkaðurinn er óviss um niðurstöðuna.
Athyglisvert er að Sviss hefur komist úr riðli á fimm af síðustu sex stórmótum (HM og EM) og markaðurinn treystir þeirri reynslu. Kanada nýtur heimavalsáhrifa sem hækka líkurnar um áætlað 8–12% miðað við hlutlausan vettvang. Ég tel stuðulinn á Bosníu vera of hár — liðið hefur raunverulegan styrk í framhernum og gæti vel tekist á við Katar og Kanada í jöfnum leikjum.
Veðmálamarkaðurinn hefur líka áhugaverða leikjastuðla. Kanada gegn Sviss í fyrsta leiknum er verðlagður sem mjög jafn leikur — 1×2 stuðlarnir eru nálægt 2.80 / 3.20 / 2.60, sem þýðir að markaðurinn sér enga augljósa yfirburði. Stuðullinn á jafntefli er hár sem endurspeglar þá staðreynd að fyrstu leikir riðla á heimsmeistarakeppnum enda oft án sigurvegara. Yfir/undir 2.5 mörk er líka áhugavert — markaðurinn bendir til fárra marka í þessum riðli þar sem bæði Sviss og Kanada eru skipulögð varnarskipuð lið sem forgangsraða stöðugleika.
Liðin í riðli B — Yfirlit
Kanada
Árið 2022 komst Kanada á heimsmeistarakeppni í fyrsta sinn síðan 1986 — 36 ára bið sem endaði í gleðivímu. Á HM 2022 í Katar tapaði Kanada öllum þremur riðlaleikjum en sýndi sóknarfótbolta sem vakti athygli heimsins. Alphonso Davies frá Bayern München er stjarnan sem þekkist best, en Jonathan David og Cyle Larin mynda markahættulega framherjaþrenningu. Á eigin velli — BMO Field í Toronto og BC Place í Vancouver — getur Kanada verið afar erfitt viðureignar. Þjálfarinn Jesse Marsch hefur innleitt amerískan hraðafótbolta með áherslu á þrýstingsleik hátt á velli.
Sérstaklega athyglisvert er hvernig kanadíska liðið hefur þróast eftir vonbrigðin í Katar. Undankeppnin var skipulögð með vináttulandsleikjum gegn evrópskum liðum og niðurstöðurnar voru uppörvanlegur: jafntefli við Holland og Japan, sigur yfir Ástralíu. Liðið hefur líka dýpt á bekknum sem skortir mörg minni fótboltalönd — þjálfari getur valið úr rúmlega 25 leikmönnum sem spila í helstu deildum Evrópu og MLS. Leikhúsið á BMO Field í Toronto, þar sem yfir 30 þúsund stuðningsmenn skapa ótrúlega andrúmsloft, getur verið tólf maður á vellinum.
Sviss
Sviss er liðið sem aldrei skapar fyrirsagnir en kemst alltaf áfram. Á HM 2022 komst Sviss í 16-liða úrslitakeppni og á EM 2024 komst liðið í áttunda úrslit. Svissneska landsliðið er byggt á varnarstyrkleika og skipulagi — Granit Xhaka er leiðtogi á miðjunni og Manuel Akanji er meðal bestu stoppara heims. Nýja kynslóðin með Dan Ndoye og Zeki Amdouni bætir skotvísi og hraða við liðið. Veikleikinn er markaskortsveikleiki — Sviss skorar sjaldan mörg mörk, sem þýðir að einn fljótlegur balli getur ráðið úrslitum gegn þeim.
Það sem gerir Sviss sérstaklega hættulegt í riðlakeppni er reynslan. Liðið hefur spilað 18 riðlaleiki á HM og EM frá 2014 og tapað einungis fjórum. Þjálfarinn Murat Yakin hefur haldið áfram stefnu Vladimírs Petković um þétta vörn og snögga gagnárás. Sviss leyfir fá skot á markið og nýtir fastaspyrnutækifæri á skilvirkan hátt — Xhaka og Shaqiri (ef hann er valinn) eru báðir úrræðagóðir á dauðum boltum.
Katar
Katar var gestgjafaland HM 2022 og varð þar fyrsta gestgjafalandið í sögunni sem tapaði öllum þremur riðlaleikjum. Sú reynsla var sársaukafull en kennandi. Liðið hefur unnið Asíumeistaramótið tvisvar (2019 og 2023) og hefur raunverulegan styrk á asísku stigi. Almoez Ali er markavélin og Akram Afif er skapandi krafturinn. Vandinn er að Katar á erfitt gegn evrópskum liðum þar sem líkamlegur styrkur og hraði eru á öðru stigi.
Í riðli B er Katar líklega aðalútskykkjan, en tveir sigrar á Asíumeistaramótinu gefa til kynna lið sem getur staðið verulega gegn hverjum sem er á góðum degi. Stærsta spurningin er hvort Katar geti tekist á við líkamlega erfiðleikana sem Bosnía og Kanada setja fram — þessi lið eru bæði sterkbyggð og hraðvirk. Katar reiðir sig á bollameðferð og þolinmæða í uppbyggingu, sem getur virkað gegn liðum sem hleypa á sig og opna rými, en gegn skipulögðum evrópskum liðum sem loka á rýmin eru aðferðirnar oft ónógar.
Bosnía og Hersegóvína
Bosnía komst á heimsmeistarakeppni í fyrsta og eina sinn 2014 í Brasilíu, þar sem liðið lenti í hópnum með Argentínu, Nígeríu og Íran. Liðið var nálægt framgangi en datt á lokametrunum. Síðan þá hefur Bosnía átt erfitt á stórmótum og náði ekki á EM 2016, 2020 eða 2024. Undankeppnin að HM 2026 var þröngt leyst og liðið komst í gegnum evrópsku keppnisleið. Edin Džeko er ekki lengur í liðinu og nýja kynslóðin með Ermedin Demirović og Anel Ahmedhodžić ber nú ábyrgð. Bosnískt lið er þekkt fyrir ástríðu og líkamlegan styrk — og í jöfnum riðlaleikjum er sú blanda hættuleg.
Þjálfarinn Sergej Barbarez, fyrrverandi framherji landsliðsins, þekkir menninguna og veit hvernig á að hvetja leikmenn í stórum leikjum. Veikleikinn er á miðjunni þar sem Miralem Pjanić hefur hægt á sér og enginn augljós arftaki er til staðar. En framherjarnir eru markahættulegir — Demirović skoraði 14 mörk í Bundesliga á tímabilinu 2024–2025 og er einn af bestu framherjum austur-evrópskra landsliða. Í riðli B gæti Bosnía verið hið klassíska „truflandi“ lið sem enginn vill mæta en allir vanmeta.
Dagskrá riðils B — Leikir og tímasetningar
Allir leikir riðils B fara fram í Bandaríkjunum og Kanada. Kanada spilar tvo af þremur leikjum sínum á BMO Field í Toronto og einn á BC Place í Vancouver. Sviss, Katar og Bosnía skipulögðust á miðsvæði austanhafsins. Ég hef reiknað tímana miðað við Ísland (UTC±0) og flestir leikir riðils B hefja á milli 19:00 og 01:00 — þægileg dreifing fyrir okkur sem horfa heiman frá.
Fyrsti leikdagur riðilsins er áætlaður á 12. eða 13. júní þegar Kanada mætir Sviss og Katar tekur á Bosníu. Kanada gegn Sviss er stærsti leikur riðilsins á pappír — tveir sterkustu umsækjendurnir mætast strax. Sá leikur ræður miklu um endanlega niðurstöðu riðilsins. Annar umferðarleikur er á dagskrá um 18.–19. júní og lokaúmferðin fer fram samtímis um 23.–24. júní samkvæmt hefðbundnu HM-dagskrá.
Sérstaklega vert er að benda á að leikur Kanada og Bosníu í annarri umferð gæti farið fram á BC Place í Vancouver — þar sem tímamunurinn við Toronto er þrjár klukkustundir. Fyrir íslenska áhorfendur þýðir leikur í Vancouver að hann hefst sennilega klukkan 01:00 eða 02:00 að íslensku eftir miðnætti. Þetta er eitt af vandamálunum við þriggja-landa HM — tímabeltadreifing er gríðarleg og áhorfendur í Evrópu þurfa stundum að fórna svefni til að sjá alla leiki.
Spá — Hvaða lið komast áfram?
Sviss er liðið sem ég er öruggastur með. Svissneska liðið hefur þá hæfileikann sem þarf til að stjórna leikjum, loka á andstæðinga og tryggja niðurstöður. Ég spái Sviss í efsta sæti riðilsins með sjö eða níu stig. Annað sætið er erfiðari spá. Kanada hefur heimavalskostinn og ég gef þeim forgang — en Bosnía er raunveruleg ógn. Ef Kanada tekur jafntefli við Sviss í fyrsta leiknum og sigrar Katar í öðrum leiknum er framgangur tryggður án tillits til lokaúmferðar.
Bosnía og Hersegóvína er liðið sem gæti truflað áætlunina. Bosnísk lið hafa sögu um stórar sýningar í stórum leikjum — liðið sem sigraði Frakkland í undankeppni EM 2012 og barðist á jöfnuði við Argentínu á HM 2014 er ekki horfið úr minni. Ef Bosnía sigrar Katar í fyrsta leiknum og tekur jafntefli við Kanada er þriðja umferðin opin og öll þrjú liðin (Kanada, Bosnía, Sviss) geta enn breytt stöðunni. Ég gef Bosníu um 30% líkur á framgangi — hærra en stuðlarnir segja til um.
Katar á erfiðast fyrir. Liðið skortir evrópska reynslu og andstæðinguarnir í riðlinum — Sviss, Kanada og Bosnía — eru öll lið sem reiða sig á líkamlegan styrk og skipulag. Katar á best við tæknilega veika andstæðinga og í riðli B er enginn slíkur. Nýja 48-liða sniðið býður þó upp á von — ef Katar nær einu jafntefli og einum sigri gæti liðið lent í þriðja sæti með nógu mörg stig til að vera meðal átta bestu þriðju-sæta liðanna. Spá mín: Sviss 1., Kanada 2., Bosnía 3., Katar 4. — en 3. og 4. sætið gæti vel snúist á síðustu stundu.
Lykilleikir og sviðsmyndir
Á EM 2024 í Þýskalandi fylgdist ég með Sviss sigra Ítalíu 2–0 í 16-liða úrslitum. Sá leikur sýndi mér hversu hættulegt svissneska liðið er þegar allt klikkast. Í riðli B 2026 verður spurningin hvort Sviss geti haldið þeim gæðum í þrjá leiki.
Lykilleikur riðilsins er Kanada gegn Sviss í fyrstu umferð. Þetta er eins og úrslitaleikur þar sem sigurvegarinn tryggir nánast framgang. Ef Sviss vinnur þann leik er riðillinn líklega afgreiddur — Sviss í 1. sæti, Kanada berst um 2. sæti gegn Bosníu og Katar. Ef Kanada vinnur á heimavelli opnast riðillinn alveg og bæði lið verða undir þrýstingi í eftirstandandi leikjum. Jafntefli, sem er tölfræðilega algengasta niðurstaðan í fyrsta riðlaleik, heldur spennu í riðlinum og gagnast bæði liðum ef þau vinna sína aðra leiki.
Sviðsmynd sem veðhöfundar ættu að skoða: Bosnía sigrar Katar í fyrstu umferð og tekur jafntefli við Kanada í annarri. Ef Sviss vinnur sína tvo fyrstu leiki gæti lokaúmferðin orðið „dauður leikur“ fyrir Sviss (sem er þegar í gegnum) á meðan Kanada og Bosnía berjast um seinna sætið. Í slíkri atburðarás gæti Sviss hvílt lykilmenn í lokaúmferð sem breytir dýnamíkunni algjörlega. Þetta er vel þekkt fyrirbæri á heimsmeistarakeppnum og veðhöfundar sem taka ekki tillit til þess missa af verulegu virði í stuðlum á lokaúmferðarleikjum.
Önnur áhugaverð sviðsmynd er sú sem ég kalla „kanadísku drauma-sviðsmyndina“ — Kanada sigrar öll þrjú lið og fer á HM-úrslit með fullkominn feril í riðlinum. Í 48-liða sniðinu þýðir það 32-liða úrslit þar sem Kanada myndi líklega mæta öðru-sæta liði úr nálægum riðli. Heimavalskosturinn myndi halda áfram og kanadískt stuðningsmennska gæti orðið lykilþáttur gegnum allt mótið. Þetta er ekki ósennileg sviðsmynd — ég gef henni um 15% líkur.
Fyrir þá sem vilja sjá riðil B í samhengi við alla tólf riðla mótsinns bendi ég á heildaryfirlit riðla HM 2026 þar sem framgangslíkur allra liða eru bornar saman.